Trên mảnh đất thẩm mỹ khi nhà sư phạm hay giáo viên giỏi đưa ra ví dụ

Chủ nhật - 16/09/2018 10:24
Người khởi xướng sử dụng kiến thức về cấp độ phát triển thực tế của trẻ và tìm hiểu cách chuẩn bị các hoạt động thực hành/âm nhạc mà nhà tâm lý Lev Vygotsky và chúng ta gọi là “vùng phát triển gần nhất”. “Vùng phát triển gần nhất” là cấp độ năng lực cao hơn cấp độ hiện tại mà trẻ có thể làm mà không gần giúp đỡ, nhưng trẻ có thể làm chủ với sự trợ giúp của những đối tác giỏi hơn.
Trên mảnh đất thẩm mỹ khi nhà sư phạm hay giáo viên giỏi đưa ra ví dụ
Ánh mắt của cô giáo mầm non Anne đang ánh lên tia hy vọng. Cô đang ngồi trên sàn trong một vòng tròn với một nhóm trẻ. Có một chiếc hộp màu đỏ ở phía trước cô và con rối tay, chú nhím Mille. Không khí trong phòng căng thẳng và bọn trẻ nhìn theo chăm chú. Anne mở chiếc hộp cẩn thận và lấy ra bốn bức tượng nhỏ: Một hiệp sĩ, một công chúa, một con rồng và một nhà vua. Chú nhím Mille hỏi “Đây là gì?”. Anne giải thích “Đây là các nhân vật cổ tích”. Nhưng Mille không hiểu. Cậu ta kêu lên và mắt ráo hoảnh “Tớ không hiểu chuyện cổ tích là gì”. Một đứa trẻ nói “Chúng tớ có thể chỉ cho cậu không?” và Mille vui vẻ trả lời: “Thật chứ?”, bọn trẻ hét lên “Đúng vậy!”. Anne đặt Mille ở chỗ có thể quan sát tốt bên trong vòng tròn và bắt đầu trò chơi đóng kịch khi bọn trẻ đặt hết trái tim và tâm hồn vào việc đóng vai các hiệp sĩ, công chúa, rồng và nhà vua. Chúng đang thực sự sẵn sàng tạo ra câu chuyện cổ tích của chính mình.

Anne có thể làm điều gì để truyền cảm hứng cho lũ trẻ bắt đầu tiến vào cuộc hành trình đến mảnh đất thẩm mỹ và điều gì khiến cho cô có khả năng dẫn dắt và xác định tác phẩm sáng tạo khi hợp tác với trẻ? Nói cách khác: Cần có điều gì để trở thành một người khởi xướng giỏi đối với tác phẩm liên quan đến quá trình học thẩm mỹ có kết cấu tốt?

Cố nhiên, không có các câu trả lời tiêu chuẩn cho câu hỏi như vậy vì mỗi nhà giáo dục hay nhà sư phạm lại lựa chọn con đường của chính mình. Đồng thời, tôi cũng muốn nhấn mạnh ba yếu tố mà tôi thấy quan trọng dựa vào công trình nghiên cứu và phát triển của tôi tại các trường phổ thông và các trung tâm bán trú. Quan điểm của tôi là nhà sư phạm hay nhà giáo dục mà ở đây chúng ta gọi là người khởi xướng biết điều gì đó, muốn điều gì đó và có thể làm gì đó. 

Kiến thức

Để bắt đầu, người khởi xướng phải có kiến thức cơ bản về nhóm mục tiêu và về tác phẩm sư phạm với những hoạt động thực hành/âm nhạc. Cô ấy (Anne) đầu tiên và trước hết phải biết điều gì đó về thế giới và sở thích của bọn trẻ để cô có thể sử dụng kiến thức đó làm cơ sở khi lựa chọn các chủ đề cho mình.

Cô ấy phải biết điều gì đó về cấp độ phát triển của trẻ để có thể lựa chọn các phương pháp và kỹ năng liên quan. Nếu nhóm trẻ thích thú với hình ảnh tưởng tượng và các câu chuyện cổ tích như ở ví dụ trên, hiển nhiên ta nên lấy sở thích này và sử dụng nó như sự thôi thúc cho tác phẩm sáng tạo. Theo cách này, bạn có thể tiếp tục các quá trình phát triển và học tập mà trẻ đã tiếp nhận với đầy đủ động cơ.
 
Người khởi xướng sử dụng kiến thức về cấp độ phát triển thực tế của trẻ và tìm hiểu cách chuẩn bị các hoạt động thực hành/âm nhạc mà nhà tâm lý Lev Vygotsky và chúng ta gọi là “vùng phát triển gần nhất”. “Vùng phát triển gần nhất” là cấp độ năng lực cao hơn cấp độ hiện tại mà trẻ có thể làm mà không gần giúp đỡ, nhưng trẻ có thể làm chủ với sự trợ giúp của những đối tác giỏi hơn. Một điều cũng rất quan trọng là người khởi xướng thử thách trẻ theo cách mà hoạt động thực hành/âm nhạc không quá dễ để khiến trẻ chán nhưng cũng không quá khó để khiến trẻ bỏ cuộc và thất vọng. Trẻ phải “tự đứng bằng những ngón chân của mình” một cách cân bằng giữa năng lực và thử thách - một sự cân bằng mà theo nhà tâm lý Đan Mạch Hans Henrik Knoop là có thể có chỗ cho học tập tối ưu và đặc trưng theo phân luồng.

Nhằm chứng minh lựa chọn các hình thức diễn đạt thẩm mỹ như một phương tiện truyền thông, điều quan trọng đương nhiên là người khởi xuống phải có kiến thức lý thuyết về giá trị của các hoạt động thực hành/âm nhạc. Ví dụ như các hoạt động thực hành/âm nhạc có thể được coi là phân loại đời sống và kinh nghiệm đặc biệt mà tự nó có giá trị hoặc coi như cơ hội xử lý những ấn tượng thành các cách diễn đạt của nhóm mục tiêu cho phép học sinh phát triển kiến thức mới của chính bản thân, của nhau và của thế giới mà họ là một phần trong đó. 

Cuối cùng, điều quan trọng là người khởi xướng có đủ kiến thức về phương tiện truyền thông đã chọn (vẽ, kịch, âm nhạc, v.v.) như một hình thức diễn đạt nghệ thuật và một phương pháp sư phạm. Cô ấy có thể đưa kiến thức này vào trong giáo án và dàn xếp hoạt động. Trong ví dụ trên, điều cần thiết là kiến thức về các câu chuyện câu tích như thể loại, kịch bản như một hình thức diễn đạt và phương pháp sư phạm kịch và lý thuyết.

Ý chí

Ngoài kiến thức, người khởi xướng cũng muốn hoàn thành điều chỉ đó vừa liên quan đến mục tiêu sư phạm và vừa liên quan đến làm việc với các quá trình học tập thẩm mỹ.

Mục tiêu sư phạm có thể là mọi thứ từ khơi dậy sở thích của trẻ đối với âm nhạc, kịch và nghệ thuật thị giác đến những mục tiêu chung hơn như tăng cường khả năng hợp tác, kỹ năng ngôn ngữ và sự tự tin của trẻ. Tất cả những mục tiêu này đều có tầm quan trọng quyết định đối với giáo án và hướng dẫn hoạt động của người khởi xướng.

Ngoài ra, người khởi xướng phải có một mục tiêu khi lựa chọn hoạt động thẩm mỹ như một phương tiện truyền thông. Cô ấy phải thuyết phục được rằng phương pháp thẩm mỹ đã chọn có thể đạt được điều gì đó đặc biệt và rằng phương pháp đó có thể kích thích phát triển, học tập, sự tận tâm và vui vẻ. Chính bản thân cô với tư cách người làm mẫu vai cũng phải có niềm yêu thích đối với thẩm mỹ. Điểm cuối cùng là sự tận tâm của người khởi xướng đối với mục tiêu sư phạm và hoạt động thẩm mỹ khiến cho cô có vẻ đáng tin cậy - như một ai đó có điều gì đó trong đầu và tin tưởng vào kế hoạch của mình. Cô ấy phải có khả năng truyền sự tận tâm của mình sang cho trẻ.
 
Khả năng

Tuy nhiên, kiến thức và ý chí không đủ để tạo nên một người khởi xướng giỏi. Điều cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng đó là cô ấy phải có khả năng làm điều gì đó. Cô ấy phải có các kỹ năng sư phạm và giảng dạy giúp cô ấy lập giáo án và dẫn dắt các hoạt động theo cách mà trẻ cảm thấy an toàn, được công nhận và là những người sáng tạo thực sự. Ngoài ra, cô ấy phải có năng lực thẩm mỹ giúp truyền cảm hứng và đánh giá tác phẩm của trẻ với các hình thức diễn đạt thẩm mỹ đã chọn trong vùng phát triển gần nhất của trẻ.

Để thực hiện điều này, đầu tiên, cô ấy phải nắm vững hình thức diễn đạt trên một cấp độ mà cô ấy có thể thử thách trẻ tham gia; thứ hai, cô ấy cũng phải sáng tạo và phải có khả năng tham gia phát triển ý kiến cũng như tham gia vào các hoạt động cụ thể. Cô ấy phải thích vui chơi, sáng tạo và sử dụng các hình thức diễn đạt thẩm mỹ, và phải dám bộc lộ tất cả những gì mình có. Nói cách khác, người khởi xướng phải có khả năng đi trước bọn trẻ như một nguồn cảm hứng, gần gũi với trẻ như một người bạn và ở phía sau trẻ - như một chỗ dựa. Đồng thời, người khởi xướng kịch người Canada Keith Johnstone mô tả rằng cô ấy phải có khả năng chuyển từ một cấp độ địa vị này sang một cấp độ địa vị khác, từ địa vị cao quan tâm trong các giai đoạn dựng bố cục đến địa vị thấp lắng nghe trong các giai đoạn thử thách trí tưởng tượng và tính sáng tạo của người tham gia.

Một khả năng quan trọng cuối cùng đó là với năng lực giảng dạy và thẩm mỹ, cô ấy phải có khả năng tạo sự thôi thúc cho trẻ trong những hoạt động sáng tạo của chúng. Sự thôi thúc đó có thể là một bài hát, một điệu nhảy, hoặc như trong ví dụ của tôi là người khởi xướng chơi rối tay. Điều quan trọng nhất ở đây không phải là hình thức diễn đạt cá nhân mà là sự thôi thúc có chất lượng thẩm mỹ nhờ đó có thể truyền cảm hứng cho trẻ về hình thức diễn đạt, chủ đề và cảm xúc của chúng và cách này như là bước đệm khởi đầu cho các hoạt động sáng tạo của chính bọn trẻ.
 
1. Truyền cảm hứng/ Sự thôi thúc Người khởi xướng sử dụng một chủ đề làm điểm khởi đầu mà trẻ thấy hứng thú, trong trường hợp này là chuyện cổ tích, phép thuật và hình ảnh tưởng tượng. Cô ấy đọc chuyện cổ tích cho lớp và thảo luận về chuyện cổ tích như một thể loại. Trong giai đoạn này, cô ấy phải có năng lực giảng dạy cho phép cô dẫn dắt hoạt động và lựa chọn chủ đề liên quan dựa trên cấp độ phát triển và sở thích của trẻ. Ngoài ra, cô ấy phải đủ thành thạo về tiếng Đan Mạch như một chủ thể trong các chuyện cổ tích, trong kể chuyện và đọc hội thoại.  
2. Giới thiệu Trẻ chuẩn bị trò chơi khởi động theo trình tự được lặp lại mỗi lần chúng đóng kịch. Mục đích là nhằm thiết lập lối thức hoạt động thẩm mỹ. Sau đó, người khởi xướng trình bày chủ đề của ngày hôm nay với sự trợ giúp của con rối tay mà cô ấy sử dụng trong trao đổi hội thoại ứng khẩu với bọn trẻ. Với tư cách một người khởi xướng, người ứng khẩu, người điều khiển con rối và người kể chuyện, cô ấy sử dụng cả năng lực giảng dạy chung và năng lực thẩm mỹ của mình.
3. Kinh nghiệm Thông qua ứng khẩu và thực hành với các nhân vật khác nhau từ thế giới chuyện cổ tích, trẻ sáng tạo ra các vở kịch ngắn cả ở nhóm lớn và các nhóm nhỏ hơn. Mục đích là để trẻ sáng tạo câu chuyện cổ tích của chính mình và trở nên say mê trong tác phẩm với từng vai nhân vật. Người khởi xướng dựng bố cục và là nguồn cảm hứng, bạn diễn, người ấp ủ các ý tưởng và người hướng dẫn.
4. Trao đổi Được nửa quá trình, các hình thức diễn đạt tạm thời được đưa ra trong nội bộ nhóm sao cho mọi người cảm thấy được chú ý. Bạn thấy được những mong đợi của người khác, đưa ra phản hồi mang tính xây dựng và chia sẻ kiến thức và khả năng kết hợp của nhóm. Ở đây, người khởi xướng là người làm mẫu vai văn hóa và là người dựng bố cục vì cô ấy đã tạo ra không khí an toàn và tin cậy nơi những phê phán mang tính xây dựng và tiên tiến và nơi những người tham gia được truyền cảm hứng cho phần tác phẩm tiếp theo. 
5. Đào sâu Trong phần cuối, tất cả các ứng khẩu ngắn được kết hợp thành một câu chuyện từng bước nắm bắt được hình thức cuối cùng. Trình tự đã được thực hiện sao cho sẵn sàng được trình diễn trước khán giả. Người khởi xướng phục vụ như một điều phối viên, nguồn cảm hứng, người ấp ủ những ý tưởng và người hướng dẫn.
6. Trình diễn Vở diễn được trình diễn trước khán giả, ví dụ như một lớp khác. Người khởi xướng đóng vai trò quan trọng ở đây như một người kể chuyện có thể hỗ trợ những đứa trẻ tham gia trong suốt quá trình biểu diễn và đảm bảo dàn xếp cần thiết cho khán giả. Cô ấy cũng là người dựng bố cục cho vở diễn do cách cô ấy lôi kéo sự tham gia của khán giả trước, trong và sau khi biểu diễn có thể hỗ trợ một tập thể tích cực và biết thưởng thức, khán giả và người đóng kịch. Người khởi xướng phải là người dựng bố cục, người kể chuyện và là một nhà sư phạm.
7. Đánh giá Quá trình kết thúc với quá trình cảm xúc và trải nghiệm mà trẻ có trong suốt dự án. Điều này được thực hiện một phần như là sự khớp nối sau nhận thức và một phần như sự dàn xếp lại về mặt thẩm mỹ nơi trẻ đưa nhân vật của chính mình vào trong vở kịch. Vai trò của người khởi xướng ở đây là một người dựng bố cục và người khởi xướng các hình thức đánh giá thẩm mỹ cũng như là nguồn năng lực giảng dạy chung và năng lực thẩm mỹ. 

Cuối cùng, tôi muốn nói rằng sử dụng bố cục và cấu trúc trình tự trong tác phẩm của một người có thể có nhiều điểm thuận lợi về mặt sư phạm và giảng dạy. Ví dụ như điều này có thể bao gồm trang trí địa điểm theo cách cụ thể, sử dụng trò chơi khởi động nhất định hoặc một chuỗi các hoạt động. Tất cả điều này có nghĩa là đôi khi những người tham gia trong phạm vi bố cục này sẽ tìm thấy chính mình trong một “chiều” khác, tức là trong trò chơi và vũ trụ của những người sáng tạo nơi các quy tắc đặc biệt được áp dụng và các phương pháp đặc biệt được sử dụng. Các mô hình trên đây là các ví dụ về cấu trúc đó.

Có thể thấy rõ từ mô hình này rằng vai trò của người khởi xướng khác nhau theo từng giai đoạn:

Trong giai đoạn đầu, cô ấy hầu như phải có khả năng lập một trình tự, lựa chọn chủ đề liên quan và lan tỏa sự tận tâm của mình. Những kỹ năng này có thể được gọi là các năng lực sư phạm và giảng dạy chung. 

Khi bắt đầu tác phẩm với mô hình diễn đạt thẩm mỹ, sẽ cần có nhiều năng lực về thẩm mỹ và nhiều hình thức diễn đạt không. Nhờ đó, người khởi xướng có thể đóng vai và xác định các hình thức diễn đạt thẩm mỹ của chính những người tham gia.

Nói chung, một người khởi xướng giỏi của một hoạt động thẩm mỹ phải có khả năng hành động trên một khu vực giao nhau giữa chuyên môn giảng dạy chung và chuyên môn thẩm mỹ chuyên nghiệp, giữa thăm dò và hài hước như một bạn chơi chốc lát, và quyết đoán như một người làm mẫu vai trong các hình thức diễn đạt và một người dựng bố cục trong cảnh tiếp theo. 
 
Về tác giả:
Merete Sorensen là một giảng viên kịch cấp cao trong chương trình sư phạm của Khoa Giáo dục Xã hội tại Đại học Zealand. Luận án tiến sỹ của bà là về trò chơi đóng kịch của trẻ em tại trường mầm non với đề tài “Giáo dục bao gồm kịch và phát triển năng lực đóng kịch tại trường mầm non”, Đại học Aarhus 2015.
 
Các bài báo khác bằng tiếng Anh từ tác giả này (* đồng tác giả Bennyé D. Austring):

1.Phát triển giáo dục xuyên lục địa, Hợp tác Đan mạch - Việt Nam thúc đẩy tính sáng tạo và quá trình giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mầm non. Trường Đại học Zealand, Soro 2015, Đan Mạch*

2. Quan điểm của Xcăng-đi-na-vi về Thẩm mỹ như một Phương tiện truyền thông học tập. Tạp chí Modern Education Review, New York 2012, USA*

3. Thẩm mỹ và Học tập. Simonelli Editore, Milano 2011, Ý*

4. Hướng tới Khái niệm định hướng học tập của Thẩm mỹ. Phiên bản tiếng Anh của bài báo xuất bản tại Sætre và Salvesen (ed.) trên “General Music Education”, Gyldendal Akademisk, Oslo 2010, Na Uy*
 
dtp

 

Merete Sorensen

Trường Đại học Zealand, Đan Mạch

Nguồn tin: Vụ GDMN - Bộ GD&ĐT:

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Giới thiệu về website

SPMAMNON.EDU.VN là trang web hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, sinh viên chuyên ngành giáo dục mầm non và cha mẹ trẻ trong chăm sóc giáo dục trẻ ở các cơ sở giáo dục mầm non và gia đình

Thống kê lượt truy cập
  • Đang truy cập80
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm76
  • Hôm nay5,996
  • Tháng hiện tại331,371
  • Tổng lượt truy cập9,555,896
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây