Giới thiệu một số căn cứ xây dựng chuẩn hiệu trưởng trường mầm non

Thứ sáu - 05/10/2018 10:19
Chuẩn là yêu cầu, tiêu chí có tính nguyên tắc, công khai mang tính xã hội được đặt ra bởi quyền lực hành chính và chuyên môn để làm thước đo đánh giá, về chất lượng, về năng lực hoạt động thực thi công việc, sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực nhất định theo mong muốn của chủ thể quản lý nhằm đáp ứng nhu cầu của người sử dụng
Giới thiệu một số căn cứ xây dựng chuẩn hiệu trưởng trường mầm non
Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục mầm non đáp ứng yêu cầu đổi của đất nước đang là vấn đề đặt ra đối với ngành giáo dục. Đội ngũ Hiệu trưởng trường mầm non có vai trò to lớn trong việc lãnh đạo, quản trị nhà trường trong xu thế hội nhập quốc tế: đảm bảo bảo chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ, đảm bảo chỉ tiêu về số lượng trẻ đến trường, xây dựng tập thể sư phạm trong nhà trường vững mạnh, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cho bản thân và cho cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Chuẩn hiệu trưởng (Standards for Principal) có thể đề cập chung đến lãnh đạo (Leadership Standards for Principal), quản lý (Management Standards for Principal) và đánh giá (Standards for Principal Evaluation). Theo Bách khoa toàn thư về giáo dục:“Chuẩn là yêu cầu, tiêu chí có tính nguyên tắc, công khai mang tính xã hội được đặt ra bởi quyền lực hành chính và chuyên môn để làm thước đo đánh giá, về chất lượng, về năng lực hoạt động thực thi công việc, sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực nhất định theo mong muốn của chủ thể quản lý nhằm đáp ứng nhu cầu của người sử dụng”. Chuẩn là một công cụ để quản lý.

“Năng lực là một tập hợp các kiến thức, kỹ năng và thái độ liên quan với nhau có thể ảnh hưởng lớn tới khả năng hoàn thành công việc hay kết quả của một cá nhân, có thể được đo lường thông qua các chuẩn mà cộng đồng chấp nhận và có thể được cải tiến thông qua các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng.” Parry (1998).

Xuất phát từ các quan điểm lí luận của quản lí giáo dục, các học thuyết, các công trình nghiên cứu về công tác quản lí trong giai đoạn mới; Tầm nhìn, chiến lược và các kĩ năng quản lí dựa vào các xu thế phát triển giáo dục mầm non trên thế giới; Các quan điểm đổi mới giáo dục nói chung và giáo dục mầm non nói riêng; Các mô hình người cán bộ quản lý với những kĩ năng quản lí hiện đại… Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng của việc nâng cao nghiệp vụ quản lí, điều hành cho đội ngũ Hiệu trưởng trường mầm non. Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non cần được nghiên cứu dựa trên căn cứ ở trong nước và trên thế giới.

Căn cứ xây dựng chuẩn hiệu trưởng trường mầm non ở một số nước trên thế giới

Có nhiều công trình nghiên cứu nước ngoài về chuẩn hiệu trưởng trường mầm non như: Thực hành Quản lý trường mẫu giáo: Một can thiệp vào những năm đầu đời của trẻ. Preschool Practice Manager: An Early Years Intervention, A Case Study, Paul Partnership, đã đưa ra trường hợp nghiên cứu về năng lực quản lý trường mầm non, các quan điểm quản lý, về vị trí, quản lý, chương trình giảng dạy, sự tham gia của phụ huynh; Các vấn đề và thách thức mà chương trình nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non phải đối mặt; chất lượng dịch vụ, nhu cầu của trẻ em; Phát triển cách tiếp cận hợp tác; xây dựng mối quan hệ làm việc; Các hoạt động làm việc trong môi trường đa dạng; Thực hiện thay đổi; thách thức và lợi ích; Khám phá những thay đổi trong thực tiễn; đáp ứng nhu cầu của trẻ, cơ cấu, chương trình học, tương tác, vui chơi, khả năng của các bác sĩ, sự tham gia của cha mẹ; Tác động của các hoạt động của nhà trường đối với sự phát triển của trẻ.

Nghiên cứu xây dựng chuẩn hiệu trưởng nói chung và chuẩn hiệu trưởng trong trường mầm non nói riêng đã được các nước phát triển nghiên cứu và xây dựng.

* Nước Úc (Australia): Từ năm 2011, Tiêu chuẩn chuyên nghiệp Úc cho hiệu trưởng đã đưa ra một tuyên bố công khai đưa ra những gì trường học hiệu trưởng được kỳ vọng sẽ biết, hiểu và làm để thành công công việc của họ. Tiêu chuẩn là một mô hình tích hợp chỉ ra các yêu cầu lãnh đạo, gồm:
  • Lãnh đạo giảng dạy và học tập;
  • Phát triển bản thân và người khác;
  • Quản trị nhà trường;
  • Cải tiến hàng đầu, đổi mới và thay đổi;
  • Tham gia và làm việc với cộng đồng.
Tiêu chuẩn mô tả ba yêu cầu lãnh đạo chung của cả hiệu trưởng gồm: Tầm nhìn và giá trị; Kiến thức và sự hiểu biết và Phẩm chất cá nhân, kỹ năng xã hội và cá nhân.

* Hoa Kỳ (The United States of America): Hiệp hội nghề nghiệp giáo dục mầm non của Hoa Kỳ đã ban hành hệ thống các tiêu chuẩn hiệu trưởng trường mầm non với sáu lĩnh vực chính của lãnh đạo được mô tả trên các trang web và có thể kết hợp vào các đánh giá chính thức hiệu trưởng trong quá trình lãnh đạo ở trường mầm non:
  • Lĩnh vực 1. Phát triển nghề nghiệp và học tập chuyên môn quản lý trường mầm non;
  • Lĩnh vực 2. Sự phát triển và thành quả của trẻ;
  • Lĩnh vực 3. Quản lí kế hoạch và đảm bảo chất lượng của trường mầm non;
  • Lĩnh vực 4. Nuôi dưỡng văn hoá trường học và sự kế thừa;
  • Lĩnh vực 5. Năng lực chuyên môn, khả năng lãnh đạo và giảng dạy;
  • Lĩnh vực 6. Xây dựng mối quan hệ với cộng đồng và các nhà chuyên môn.
* Singapore

Singapore ưu tiên phát triển các hiệu trưởng giỏi, có thể đảm bảo trường học của họ cung cấp cơ hội học tập chất lượng cao và công bằng cho mọi trẻ em.

Do hệ thống bậc thang nghề nghiệp của Singapore, các giáo viên chọn phương pháp lãnh đạo theo sự cố vấn của hiệu trưởng vào năm thứ ba trong công việc và sau đó thăng tiến lên tổ trưởng chuyên môn và phó Hiệu trưởng. Tất cả các hiệu trưởng trước hết đều là giáo viên, sau đó thực hiện các nhiệm vụ quản lý cấp trung trước khi trở thành Hiệu trưởng.

Để chuẩn bị cho lãnh đạo của trường mầm non, Bộ GD&ĐT đã trực tiếp kiểm soát các trường về nhiệm vụ tổng thể và tầm nhìn, chương trình giảng dạy và các chức năng nhiệm vụ của giáo viên và cung cấp một chương trình phát triển nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên để họ thăng tiến nghề nghiệp. Đối với những giáo viên được đánh giá là có khả năng đảm nhận chức vụ cao hơn đòi hỏi họ phải đảm nhiệm các nhiệm vụ hành chính ngoài việc giảng dạy. Các giáo viên  có thể được bổ nhiệm làm người đứng đầu hoặc người đứng đầu bộ phận và nếu họ chứng minh được khả năng lãnh đạo thì họ sẽ được kiểm tra năng lực trước khi được xem xét làm hiệu trưởng. Trong quá trình đó, các ứng viên tiềm năng phải tham dự các cuộc phỏng vấn tại Bộ GD&ĐT để đánh giá sự phù hợp cho lãnh đạo của trường. Các cán bộ nguồn lãnh đạo trường học được lựa chọn qua các cuộc phỏng vấn và các bài tập về lãnh đạo để tham dự chương trình bồi dưỡng về “Quản lý và lãnh đạo trường học” tại Học viện Giáo dục Quốc gia Singapore (NIE). Từ năm 2001 trở lại đây, tất cả các ứng cử viên tiềm năng cho hiệu trưởng trường phải trải qua 6 tháng đào tạo toàn thời gian tại Học viện Giáo dục Quốc gia (NIE) về “Chương trình lãnh đạo giáo dục" (The Leaders in Education Program - LEP).

Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non Singapore có mục tiêu bồi dưỡng phát triển năng lực cán bộ quản lý trường mầm non. Nội dung của chuẩn gồm các lĩnh vực:
  • Lĩnh vực 1. Hiểu biết về sự phát triển của trẻ; Người hiệu trưởng cần có sự hiểu biết về sự phát triển toàn diện của trẻ em thông qua chương trình phát triển, bao gồm việc hiểu rõ về sự phát triển của trẻ lý thuyết, sư phạm, môi trường học tập, tương tác và mối quan hệ, cũng như sức khoẻ, an toàn và dinh dưỡng.
  • Lĩnh vực 2. Phát triển mối quan hệ với gia đình và cộng đồng; Người hiệu trưởng cần phải biết xây dựng và duy trì quan hệ đối tác mạnh mẽ với gia đình và các bên liên quan của cộng đồng.
  • Lĩnh vực 2. Hiểu biết môi trường và chương trình giáo dục mầm non; Người hiệu trưởng cần hiểu biết và xây dựng môi trường, chương trình giáo dục mầm non nhằm mục đích tăng cường việc học tập và phát triển cho trẻ.
  • Lĩnh vực 4. Lãnh đạo và quản lý. Người hiệu trưởng cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cũng như sắp xếp các hệ thống và cấu trúc bên trong để thực hiện mục tiêu và tầm nhìn của nhà trường, lãnh đạo điều hành và quản lý nhà trường vận hành và phát triển.
* Canada
Canada xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu trưởng trường mầm non hàng năm. Người hiệu trưởng luôn hướng tới kết quả giáo dục trẻ em, xây dựng môi trường giáo dục, tuyển dụng nhân sự, phát triển chuyên môn, lãnh đạo nhà trường phát triển... được thể hiện ở các tiêu chí cụ thể như sau:
  • Giao tiếp và được hướng dẫn đồng nghiệp dựa trên khi nghiên cứu khoa học kinh nghiệm cá nhân và thực tiễn giáo dục trẻ;
  • Cung cấp sự lãnh đạo phù hợp với tầm nhìn của chính quyền địa phương và của Nhà trường;
  • Phân tích bối cảnh thực tiễn để xây dựng mục tiêu, kế hoạch phát triển nhà trường hiệu quả;
  • Xây dựng môi trường giáo dục có ý nghĩa và cải tiến chất lượng giáo dục của nhà trường;
  • Xây dựng kế hoạch, ra quyết định và thực hiện các chiến lược dựa trên một tầm nhìn chung và sự hiểu biết về văn hoá nhà trường;
  • Tạo điều kiện thay đổi và thúc đẩy đổi mới phù hợp với hiện tại và nhu cầu của phát triển nhà trường trong tương lai;
  • Truyền đạt và kỷ niệm những thành tựu của trường để truyền cảm hứng phát triển liên tục.
* Newzealand
Newzealand đề ra yêu cầu người hiệu trưởng trường mầm non cần có tri thức về phương pháp quản lý, phương pháp dạy học và chương trình giáo dục, sự phát triển tâm sinh lý trẻ em,  tài chính và ngân sách và biết sử dụng công nghệ thông tin... được thể hiện ở các tiêu chí sau:
  • Quản lí các ngân quỹ của trường.
  • Tham kiến hội đồng quản trị và đảm bảo đáp ứng những quan điểm chỉ đạo của Hội đồng.
  • Chỉ đạo bộ máy giáo viên, hành chính.
  • Giám sát việc chỉ đạo giáo dục trẻ.
  • Tìm kiếm nguồn tài trợ từ nhà nước và những người đỡ đầu cho trường
  • Tiếp thị những dịch vụ do trường mình cung cấp.
  • Báo cáo với phụ huynh về tiến bộ của trẻ.
  • Cung cấp những báo cáo cần thiết cho Bộ giáo dục.
  • Có thể dạy trực tiếp trên lớp
Chuẩn Hiệu trưởng là căn cứ quan trọng để các Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng tự đánh giá, tự phấn đấu, học tập nâng cao phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; Các cơ quan quản lý giáo dục đánh giá, sử dụng kết quả đánh giá nhằm xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục; Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phát triển chương trình và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng nhu cầu học tập của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục.
 
Tài liệu tham khảo:
  • Đặng Thị Thanh Huyền (2009), Xây dựng Chuẩn Hiệu trưởng và vấn đề đổi mới chương trình bồi dưỡng CBQLGD đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa, Tạp chí Giáo dục;
  • Đặng Thị Thanh Huyền (2017, Hoàn thiện Chuẩn Hiệu trưởng - một số gợi ý từ mô hình lãnh đạo trường học ưu việt của Singapore, Tạp chí Quản lý giáo dục,  số 3, tháng 3/2017;
  • Đặng Thị Thanh Huyền (2017), Nghiên cứu xây dựng chuẩn Hiệu trưởng trường phổ thông đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, Tạp chí Quản lý giáo dục,  số 12, tháng 12/2017
  • Thông tư số 17/2011/TT-BGDĐT ngày 14 tháng 4 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình Giáo dục mầm non;
  • Thông tư số 17/2011/TT-BGDĐT ngày 14 tháng 4 năm 2011 quy định Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non
  • Thông tư số 14/2011/TT-BGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học;
  • Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học; …
  • Gordon R Thomas (2010), Evaluating the School Principal, The Alberta Teachers’ Association ISBN 978-1-897196-83-0 © Copyright 2010, Canada.
  •     TS. Nguyễn Thị Thanh
    Trường MNTH Hoa Sen - Trường CĐSP Trung ương
    •  
    dtp
     

    Nguồn tin: Vụ GDMN - Bộ GD&ĐT:

    Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

    Click để đánh giá bài viết

      Ý kiến bạn đọc

    Mã bảo mật   

    Những tin mới hơn

    Những tin cũ hơn

    Giới thiệu về website

    SPMAMNON.EDU.VN là trang web hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, sinh viên chuyên ngành giáo dục mầm non và cha mẹ trẻ trong chăm sóc giáo dục trẻ ở các cơ sở giáo dục mầm non và gia đình

    Thống kê lượt truy cập
    • Đang truy cập74
    • Máy chủ tìm kiếm3
    • Khách viếng thăm71
    • Hôm nay3,625
    • Tháng hiện tại366,561
    • Tổng lượt truy cập11,511,162
    Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây